Autorytet św. Roberta Bellarmina,
doktora papiestwa

W swoim słynnym dziele Controversiae św. Robert Bellarmin, doktor Kościoła, szczegółowo opisuje różne powody, dla których można zwołać Niedoskonały Sobór Powszechny. Naucza on, że w przypadku, gdy pretendent do papiestwa popadł w herezję lub schizmę, można zwołać Niedoskonały Sobór Powszechny w celu ogłoszenia, że ten człowiek nigdy nie był papieżem lub sam się pozbawił urzędu poprzez herezję lub schizmę, oraz w celu zastąpienia go prawdziwym Najwyższym Pasterzem. Według św. Roberta Bellarmina tylko tego rodzaju Sobór może zostać zwołany przez kardynałów lub biskupów i to wyłącznie w poważnych okolicznościach, ponieważ Kościół musi zawsze dysponować środkami pozwalającymi mu zapewnić sobie przywódcę:

„Oprócz tych argumentów heretyków katolicy mają zwyczaj zgłaszać pewne wątpliwości. Pierwsza: czy nie jest zgodne z prawem zwołanie soboru przez kogoś innego niż papieża, gdy jest to konieczne dla Kościoła, a papież nie chce go zwołać. Druga: czy nie jest zgodne z prawem zwołanie soboru przez kogoś innego niż papieża, gdy papież nie powinien go zwoływać, ponieważ jest heretykiem lub schizmatykiem. Trzecia wątpliwość: czy nie jest zgodne z prawem zwołanie soboru przez kogoś innego niż papieża, gdy papież nie może go zwołać, ponieważ jest więźniem wśród niewiernych, nie żyje, popadł w obłęd lub zrezygnował z urzędu.

[…]

„Na drugi i trzeci [punkt] odpowiadam, że w żadnym wypadku prawdziwy i doskonały sobór, o jakim tu mowa, a mianowicie taki, który ma uprawnienia do rozstrzygania kwestii wiary, nie może zostać zwołany bez zgody Papieża. Główna władza spoczywa bowiem w głowie, to znaczy w Piotrze, któremu nakazano, aby utwierdzał swoich braci; i z tego powodu Pan modlił się również za niego, aby jego wiara nie uległa zachwianiu (Łk 22). Niemniej jednak w tych dwóch przypadkach można zwołać sobór niedoskonały, który wystarczy, aby zapewnić Kościołowi zaspokojenie w odniesieniu do głowy. Kościół bowiem bez wątpienia ma uprawnienia do samostanowienia w odniesieniu do głowy, choć bez głowy nie może rozstrzygać wielu spraw, które może rozstrzygać z głową, jak słusznie naucza Kajetan w swoim krótkim dziele o władzy papieża, rozdziały 15 i 16; a znacznie wcześniej [nauczano tego] w liście prezbiterów Kościoła Rzymskiego do Cypriana, który jest [list] 7, Księga II, wśród dzieł Cypriana. Co więcej, ten niedoskonały sobór może się odbyć, czy to zwołany przez kolegium kardynałów, czy też jeśli sami biskupi, zbierając się w jednym miejscu, zwołają go z własnej woli”. [1]

W razie potrzeby, w sytuacjach skrajnej konieczności, biskupi mogą zatem zwołać Niedoskonały Sobór Powszechny. To wystarczy, aby zapewnić Kościołowi nową widzialną, autentyczną i niepodważalną głowę. Niedoskonały Sobór Powszechny pozwala, w drodze środków nadzwyczajnych, na przywrócenie głowy widzialnej hierarchii, z której niewątpliwie będzie płynęła jurysdykcja. Ta władza mianowania, jak precyzuje Bellarmin, wywodzi się z samego autorytetu Ciała Mistycznego, które nie może zginąć z powodu braku głowy.